Otrzymywanie emerytury nie zwalnia ze składek pobieranych z wynagrodzenia za pracę. Emeryt zatrudniony na umowie o pracę jest pod tym względem traktowany niemal tak samo jak pozostali pracownicy. Z jego pensji potrącane są składki emerytalna, rentowa, chorobowa i zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy. Szczególnej uwagi wymaga rozliczenie PIT, ponieważ emeryturę wypłaca ZUS, a wynagrodzenie pracodawca. Oba dochody są później łączone w zeznaniu rocznym.

Czy emeryt na umowie o pracę płaci pełne składki ZUS?

Pracownik podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia zatrudnienia do dnia ustania stosunku pracy. Nie ma przy tym znaczenia, że ma już ustalone prawo do emerytury i co miesiąc otrzymuje świadczenie z ZUS.

Z wynagrodzenia emeryta potrącane są zatem takie same składki społeczne jak z pensji pracownika, który nie pobiera jeszcze świadczenia. Pracodawca nie może na życzenie pracownika zrezygnować ze składki emerytalnej albo chorobowej.

Inaczej byłoby przy niektórych innych formach współpracy, na przykład umowie o dzieło albo w określonych sytuacjach związanych ze zleceniem. Przy zwykłej umowie o pracę ubezpieczenia społeczne są jednak obowiązkowe.

Składka emerytalna pobierana z wynagrodzenia

Łączna składka emerytalna wynosi 19,52 procent podstawy wymiaru, którą zazwyczaj jest wynagrodzenie brutto. Połowę finansuje pracownik, a połowę pracodawca.

Z pensji emeryta potrącane jest 9,76 procent wynagrodzenia brutto. Pracodawca dopłaca drugie 9,76 procent ze swoich środków. Część finansowana przez firmę nie zmniejsza kwoty netto widocznej na pasku wynagrodzeń.

Przykładowo przy pensji wynoszącej 5000 zł brutto pracownik finansuje 488 zł składki emerytalnej. Tyle samo dopłaca pracodawca.

Składki emerytalne odprowadzane podczas dalszej pracy są zapisywane na koncie ubezpieczonego. Nie przepadają tylko dlatego, że dana osoba pobiera już emeryturę. Po odpowiednim czasie można wystąpić o ich doliczenie do świadczenia.

Składka rentowa i chorobowa pracującego emeryta

Z wynagrodzenia pracownika potrącana jest składka rentowa wynosząca 1,5 procent podstawy. Kolejne 6,5 procent finansuje pracodawca, dzięki czemu łączna stawka ubezpieczenia rentowego wynosi 8 procent.

Emeryt płaci również składkę chorobową w wysokości 2,45 procent wynagrodzenia brutto. Składka ta jest w całości finansowana przez pracownika. Umożliwia korzystanie ze świadczeń związanych z niezdolnością do pracy na zasadach właściwych dla pracowników.

Łącznie część składek społecznych potrącana bezpośrednio z pensji wynosi 13,71 procent brutto. Składają się na nią składka emerytalna wynosząca 9,76 procent, rentowa 1,5 procent oraz chorobowa 2,45 procent.

Ubezpieczenie wypadkowe również jest obowiązkowe, ale składkę finansuje w całości pracodawca. Nie zmniejsza ona wynagrodzenia netto emeryta.

Czy z pensji emeryta pobierana jest składka zdrowotna?

Emeryt zatrudniony na umowie o pracę płaci składkę zdrowotną zarówno od emerytury, jak i od wynagrodzenia. Są to dwa odrębne tytuły do ubezpieczenia i nie można zrezygnować z jednej składki tylko dlatego, że druga jest już pobierana przez ZUS.

Składka zdrowotna od pensji wynosi 9 procent podstawy ustalonej po odjęciu składek społecznych finansowanych przez pracownika. Przy obliczaniu podstawy odejmuje się więc składkę emerytalną, rentową i chorobową.

Jeżeli wynagrodzenie brutto wynosi 5000 zł, składki społeczne pracownika wynoszą łącznie 685,50 zł. Podstawą składki zdrowotnej jest wtedy 4314,50 zł, a sama składka zdrowotna wynosi 388,31 zł.

Składki zdrowotnej pobranej z wynagrodzenia nie można obecnie odliczyć od podatku przy rozliczeniu dochodów z umowy o pracę.

Jak pracodawca oblicza zaliczkę na PIT?

Wynagrodzenie pracującego emeryta jest opodatkowane według skali podatkowej. W 2026 roku stawka wynosi 12 procent dla podstawy opodatkowania do 120 000 zł rocznie oraz 32 procent od nadwyżki ponad tę granicę.

Przy obliczaniu zaliczki pracodawca pomniejsza przychód o składki społeczne finansowane przez pracownika oraz koszty uzyskania przychodów. Standardowe koszty pracownicze wynoszą 250 zł miesięcznie.

Podwyższone koszty wynoszą 300 zł miesięcznie i mogą być stosowane, gdy pracownik mieszka w innej miejscowości niż zakład pracy oraz spełnia pozostałe ustawowe warunki. Sam fakt dojeżdżania z dalszej części tego samego miasta nie daje prawa do podwyższonych kosztów.

Emerytura i wynagrodzenie nie są rozliczane jako dwa całkowicie odrębne dochody. Po zakończeniu roku należy je połączyć w jednym zeznaniu podatkowym. Może się więc zdarzyć, że ani ZUS, ani pracodawca nie zastosuje w ciągu roku stawki 32 procent, ale po zsumowaniu obu dochodów próg 120 000 zł zostanie przekroczony.

PIT-2 u pracującego emeryta

Roczna kwota zmniejszająca podatek wynosi 3600 zł, co odpowiada 300 zł miesięcznie. Nie można zastosować jej osobno do emerytury i po raz drugi do wynagrodzenia.

Organ rentowy standardowo pomniejsza zaliczkę od emerytury o 300 zł miesięcznie. Jeżeli emeryt złoży pracodawcy PIT-2 z żądaniem stosowania kolejnych 300 zł, w ciągu roku wykorzystana zostanie podwójna kwota zmniejszająca. Najczęściej doprowadzi to do dopłaty podatku po złożeniu zeznania rocznego.

Pracujący emeryt może pozostawić całe pomniejszenie w ZUS i nie składać PIT-2 pracodawcy. Może też podzielić miesięczną kwotę, przykładowo po 150 zł między ZUS i pracodawcę. W tym celu musi złożyć odpowiednie oświadczenia obu płatnikom.

Możliwe jest również przypisanie całych 300 zł pracodawcy. Wtedy do organu rentowego należy złożyć wniosek o pobieranie zaliczki od emerytury bez stosowania kwoty zmniejszającej.

Podział wpływa przede wszystkim na wysokość miesięcznych przelewów. Przy prawidłowym rozliczeniu rocznym łączna kwota wolna pozostaje taka sama.

Czy emeryt może korzystać z ulgi dla pracujących seniorów?

Ulga dla pracujących seniorów pozwala zwolnić z PIT określone przychody do wysokości 85 528 zł rocznie. Samo osiągnięcie wieku emerytalnego i dalsza praca nie wystarczają jednak do jej zastosowania.

Jednym z warunków jest nieotrzymywanie emerytury lub wskazanego w przepisach świadczenia. Osoba, która co miesiąc pobiera emeryturę z ZUS i jednocześnie pracuje na etacie, nie może stosować ulgi dla pracujących seniorów do swojej pensji.

Z ulgi może skorzystać osoba, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny, ma prawo do świadczenia, ale nie pobiera go i nadal pracuje. Zatrudnienie musi przy tym podlegać ubezpieczeniom społecznym.

Nie wystarczy zrezygnować jedynie z potrącania zaliczek przez pracodawcę. Jeżeli emerytura jest faktycznie wypłacana, zwolnienie nie przysługuje.

Ile emeryt otrzyma netto z minimalnej pensji w 2026 roku?

Minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto. Z takiej pensji pracodawca potrąci 469,07 zł składki emerytalnej, 72,09 zł składki rentowej oraz 117,75 zł składki chorobowej. Łączne składki społeczne pracownika wyniosą 658,91 zł.

Podstawa składki zdrowotnej wyniesie 4147,09 zł, a sama składka 373,24 zł. Przy standardowych kosztach uzyskania przychodów w wysokości 250 zł podstawa opodatkowania wyniesie po zaokrągleniu 3897 zł.

Jeżeli pełne miesięczne pomniejszenie podatku stosuje ZUS, a pracodawca nie stosuje go do pensji, zaliczka na PIT od wynagrodzenia wyniesie około 468 zł. Wypłata z samej umowy o pracę wyniesie wtedy około 3305,85 zł netto.

Jeżeli emeryt prawidłowo podzielił pomniejszenie i pracodawca stosuje miesięcznie 150 zł, pensja wyniesie około 3455,85 zł netto. Różnica nie oznacza niższego ostatecznego podatku. Część zaliczki jest po prostu pobierana w innym momencie.

Przykład nie uwzględnia PPK, podwyższonych kosztów dojazdu, ulg podatkowych, potrąceń komorniczych ani przekroczenia progu podatkowego. Nie pokazuje też łącznego dochodu emeryta, ponieważ do pensji należy dodać osobno wypłacane świadczenie.

Czy pracodawca płaci mniej za zatrudnionego emeryta?

Pracodawca nadal finansuje swoją część składki emerytalnej i rentowej oraz składkę wypadkową. Nie są one potrącane z pensji pracownika, ale zwiększają koszt jego zatrudnienia.

Firma nie opłaca natomiast składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za kobietę, która ukończyła 55 lat, oraz mężczyznę po ukończeniu 60 lat.

Zwolnienie zależy od wieku, a nie od samego przedstawienia decyzji emerytalnej. W przypadku osoby pobierającej zwykłą emeryturę w powszechnym wieku warunek będzie już jednak spełniony.

Brak składek na oba fundusze jest korzyścią dla pracodawcy. Nie zwiększa automatycznie wynagrodzenia netto pracownika, ponieważ składki te także w przypadku młodszej osoby byłyby finansowane przez firmę.

Czy pracujący emeryt może przystąpić do PPK?

Osoba, która ukończyła 55 lat, ale nie ukończyła 70 lat, może przystąpić do Pracowniczych Planów Kapitałowych na własny wniosek. Pracodawca nie zapisuje jej automatycznie.

Standardowa wpłata finansowana przez pracownika wynosi 2 procent wynagrodzenia. Zmniejsza więc kwotę otrzymywaną na rękę, choć formalnie nie jest składką ZUS ani podatkiem. Pracodawca dokłada własną wpłatę, która stanowi przychód pracownika podlegający opodatkowaniu.

Po ukończeniu 70 lat nie można już zostać nowym uczestnikiem PPK. Osoba zapisana wcześniej może jednak nadal posiadać zgromadzone środki i nimi dysponować.

W przykładzie minimalnego wynagrodzenia przedstawionym wcześniej PPK nie zostało uwzględnione. Przy wpłacie podstawowej wynoszącej 2 procent z pensji 4806 zł zostałoby potrącone dodatkowo 96,12 zł.

Czy emeryt może pracować bez limitu zarobków?

Osoba, która ukończyła powszechny wiek emerytalny, może co do zasady pracować bez limitu przychodu. Wynagrodzenie nie spowoduje zmniejszenia ani zawieszenia zwykłej emerytury niezależnie od jego wysokości.

Wyjątek dotyczy osób, których wyliczone świadczenie było niższe od najniższej emerytury i zostało podwyższone przez ZUS do gwarantowanego minimum. Dodatkowy przychód może spowodować, że ZUS wypłaci świadczenie bez dopłaty do najniższej kwoty.

Ograniczenia nadal mogą dotyczyć osób pobierających wcześniejszą emeryturę, emeryturę pomostową albo niektóre renty. Progi są ustalane co trzy miesiące na podstawie przeciętnego wynagrodzenia.

Od czerwca do sierpnia 2026 roku niższy próg wynosi 6694,10 zł brutto miesięcznie, a wyższy 12 431,80 zł. Przychód pomiędzy tymi wartościami może prowadzić do zmniejszenia świadczenia, natomiast przekroczenie wyższego progu może spowodować jego zawieszenie. Progi te nie dotyczą zwykłego emeryta, który ukończył 60 lat jako kobieta lub 65 lat jako mężczyzna.

Czy dalsza praca zwiększa emeryturę?

Składki emerytalne potrącane z wynagrodzenia są zapisywane na koncie ubezpieczonego. Aby wpłynęły na miesięczną wypłatę, emeryt powinien złożyć wniosek o doliczenie składek nieuwzględnionych we wcześniejszej decyzji.

Jeżeli zatrudnienie nadal trwa, z wnioskiem można co do zasady wystąpić po zakończeniu roku kalendarzowego. Po ustaniu ubezpieczenia można zrobić to bezpośrednio po zakończeniu pracy.

ZUS podzieli zwaloryzowane składki zgromadzone po przyznaniu świadczenia przez średnie dalsze trwanie życia właściwe dla wieku emeryta w dniu złożenia wniosku. Nie oblicza jednak od początku całej emerytury według nowego wieku.

Praktyczne zasady, terminy i potrzebny formularz zostały dokładniej opisane w artykule o ponownym przeliczeniu emerytury.

Co się dzieje po przekroczeniu rocznego limitu składek?

Składki emerytalna i rentowa mają roczny limit podstawy wymiaru, nazywany trzydziestokrotnością prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W 2026 roku wynosi on 282 600 zł.

Po osiągnięciu tego limitu w danym roku nie pobiera się już składek emerytalnych i rentowych od kolejnych wypłat. Nadal naliczane są jednak składka chorobowa oraz zdrowotna, a wynagrodzenie pozostaje opodatkowane.

Limit ma znaczenie przede wszystkim dla emerytów uzyskujących bardzo wysokie wynagrodzenie albo pracujących równocześnie u kilku pracodawców. Pod uwagę bierze się łączną podstawę składek emerytalnych i rentowych ze wszystkich tytułów.

Jak emeryt rozlicza roczny PIT z pracy?

Po zakończeniu roku pracodawca wystawia PIT-11 zawierający przychód z pracy, składki społeczne, koszty i pobrane zaliczki. ZUS przekazuje PIT-40A albo PIT-11A dotyczący wypłaconej emerytury.

Pracujący emeryt powinien sprawdzić przygotowane zeznanie PIT-37 i upewnić się, że znalazły się w nim oba źródła dochodu. Nawet gdy ZUS przesłał PIT-40A, dodatkowe wynagrodzenie powoduje konieczność wspólnego rozliczenia danych z obu dokumentów.

Szczególnej uwagi wymaga przekroczenie progu 120 000 zł. Emerytura i wynagrodzenie są sumowane, dlatego połączenie dwóch przeciętnych dochodów może prowadzić do zastosowania 32-procentowej stawki wobec części rocznej podstawy.

Trzeba również sprawdzić sposób zastosowania kwoty zmniejszającej podatek. Jeżeli ZUS i pracodawca pomniejszali zaliczki łącznie o więcej niż 300 zł miesięcznie, w rozliczeniu najprawdopodobniej pojawi się dopłata.

Emerytura i pensja przy zajęciu komorniczym

Emerytura oraz wynagrodzenie za pracę są odrębnymi źródłami dochodu i każde z nich podlega własnym zasadom potrąceń. ZUS stosuje limity właściwe dla świadczeń emerytalno-rentowych, natomiast pracodawca stosuje ochronę przewidzianą dla wynagrodzenia za pracę.

Nie oznacza to, że dłużnik zawsze zachowa pełne kwoty wolne z obu źródeł bez względu na okoliczności. Znaczenie ma rodzaj zadłużenia, wysokość wypłat i sposób prowadzenia egzekucji.

Zasady dotyczące świadczenia zostały opisane w poradniku wyjaśniającym, ile komornik może zabrać z emerytury lub renty. Osobne ograniczenia dotyczą środków, które trafiły już na zajęty rachunek bankowy.