Woolet.pl

Twoje źródło informacji o świecie

Rodzice podpisujący dokument dotyczący darowizny dla dziecka
Finanse

Darowizna od rodziców – jak zgłosić ją na formularzu SD-Z2?

Pieniądze otrzymane od rodziców mogą być całkowicie zwolnione z podatku od spadków i darowizn bez względu na ich wysokość. Przy większej kwocie trzeba jednak dopilnować dwóch warunków: udokumentować przekazanie środków na rachunek dziecka i złożyć formularz SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy. Znaczenie ma również to, czy darczyńcą jest jeden rodzic, czy oboje, ponieważ limit zwolnienia i obowiązek zgłoszenia ustala się osobno dla każdej osoby.

Czy darowizna od rodziców jest opodatkowana?

Rodzice i dzieci należą do tak zwanej grupy zerowej. Oznacza to możliwość skorzystania z pełnego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, niezależnie od wartości przekazywanych pieniędzy.

Rodzic może więc podarować dziecku 20 000 zł, 100 000 zł albo milion złotych. Sama wysokość kwoty nie powoduje utraty zwolnienia. Przy większej darowiźnie trzeba jednak zgłosić ją urzędowi skarbowemu i spełnić wymóg dotyczący sposobu przekazania pieniędzy.

Podatek od spadków i darowizn jest odrębny od podatku dochodowego. Otrzymanej kwoty nie wpisuje się do zeznania PIT-37 ani PIT-36. Rodzic nie może również odliczyć rodzinnej darowizny od własnego dochodu w ramach ulg przewidzianych dla wpłat na cele społeczne lub charytatywne.

Kiedy nie trzeba składać SD-Z2?

Formularza nie trzeba składać, jeżeli łączna wartość majątku otrzymanego od jednego rodzica nie przekracza 36 120 zł. Limit obejmuje ostatnią darowiznę oraz wcześniejsze nabycia od tej samej osoby z roku ostatniego nabycia i pięciu poprzednich lat.

Jeżeli ojciec po raz pierwszy przekazuje córce 30 000 zł, nie powstaje obowiązek zgłoszenia. Podobnie wygląda sytuacja, gdy matka przekazuje synowi 20 000 zł i w odpowiednim okresie nie dawała mu wcześniej innych pieniędzy ani rzeczy.

Nie trzeba zgłaszać również darowizny zawartej w formie aktu notarialnego. Notariusz wykonuje wtedy obowiązki związane z przekazaniem informacji organowi podatkowemu. W przypadku zwykłego przelewu bankowego rodziny rzadko korzystają jednak z takiej formy.

Limit liczy się osobno dla matki i ojca

Kwota 36 120 zł dotyczy majątku otrzymanego od jednej osoby. Matka i ojciec są dwoma odrębnymi darczyńcami, dlatego każde z nich ma osobny limit.

Jeżeli rodzice podarują dziecku łącznie 60 000 zł, po 30 000 zł od każdego, a wcześniej nie przekazywali mu majątku podlegającego zsumowaniu, wartość darowizny od żadnego rodzica nie przekroczy 36 120 zł. Złożenie SD-Z2 nie będzie wtedy obowiązkowe.

Inaczej wygląda darowizna wynosząca 100 000 zł, po 50 000 zł od matki i ojca. Limit zostanie przekroczony w odniesieniu do każdego rodzica, dlatego dziecko powinno złożyć dwa formularze SD-Z2.

Nie należy dzielić kwoty między rodziców wyłącznie po to, aby uniknąć zgłoszenia, jeżeli zgodnie z umową i rzeczywistą wolą stron darczyńcą był tylko jeden z nich. Dokumenty powinny odpowiadać faktycznemu przebiegowi darowizny.

Jak sumować darowizny z kilku lat?

Przy każdej kolejnej darowiźnie trzeba sprawdzić wartość majątku otrzymanego wcześniej od tego samego rodzica. Sumuje się darowizny dokonane w roku ostatniego nabycia oraz w pięciu poprzednich latach.

Załóżmy, że matka przekazała córce 15 000 zł w 2023 roku, 10 000 zł w 2025 roku i 20 000 zł w 2026 roku. Po ostatnim przelewie łączna wartość wyniesie 45 000 zł, a więc przekroczy limit 36 120 zł.

Córka powinna zgłosić darowiznę powodującą przekroczenie limitu. Nie zapłaci podatku, jeżeli zachowa sześciomiesięczny termin i będzie posiadała dowody prawidłowego przekazania pieniędzy.

Do limitu wlicza się nie tylko przelewy. Trzeba uwzględnić również otrzymany od tego samego rodzica samochód, papiery wartościowe, udział w nieruchomości oraz inne rzeczy lub prawa majątkowe objęte podatkiem od spadków i darowizn.

Kto składa formularz SD-Z2?

Formularz składa dziecko otrzymujące darowiznę. Rodzic będący darczyńcą nie zgłasza przelewu do swojego urzędu skarbowego.

Jeżeli pieniądze otrzymuje dwoje rodzeństwa, każde z nich składa własny formularz dotyczący swojej darowizny. Zgłoszenie wykonane przez jedno dziecko nie obejmuje automatycznie drugiego.

W przypadku darowizny dla małoletniego dziecka formularz w jego imieniu składa przedstawiciel ustawowy. Dane dziecka pozostają danymi podatnika, natomiast rodzic podpisuje dokument jako osoba reprezentująca małoletniego.

Ile czasu jest na zgłoszenie darowizny?

SD-Z2 należy złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Przy zwykłej darowiźnie pieniężnej wykonanej przelewem będzie to zazwyczaj dzień otrzymania pieniędzy przez dziecko.

Jeżeli przelew wpłynął na konto 15 maja, sześciomiesięczny termin upływa 15 listopada. Gdy ostatni dzień przypada w sobotę, niedzielę albo święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.

Nie należy liczyć terminu od końca miesiąca, daty sporządzenia późniejszego pisma ani dnia, w którym dziecko przeznaczyło pieniądze na zakup mieszkania. Znaczenie ma moment nabycia środków.

Darowiznę warto zgłosić od razu po zaksięgowaniu przelewu. Odkładanie formalności przez pół roku zwiększa ryzyko pomylenia daty lub przekroczenia terminu o jeden dzień.

Umowa podpisana wcześniej niż wykonany przelew

Rodzic i dziecko mogą podpisać umowę darowizny wcześniej, a pieniądze przekazać dopiero po kilku dniach lub tygodniach. W przypadku zwykłej umowy niezawartej u notariusza decydujące znaczenie ma wykonanie darowizny.

Jeżeli umowę podpisano 1 czerwca, a przelew wpłynął na konto dziecka 10 czerwca, termin na SD-Z2 należy zasadniczo liczyć od faktycznego otrzymania pieniędzy.

Na formularzu data nabycia i data powstania obowiązku podatkowego będą w takim przypadku najczęściej odpowiadały dacie wykonania darowizny. Dokumenty powinny jednak jasno pokazywać, że wcześniejsza umowa oraz późniejszy przelew dotyczą tej samej kwoty.

Dlaczego darowizna powinna zostać przekazana przelewem?

Jeżeli suma darowizn od jednego rodzica przekracza 36 120 zł, pełne zwolnienie wymaga udokumentowania otrzymania pieniędzy. Środki powinny zostać przekazane na rachunek płatniczy obdarowanego, inny jego rachunek w banku lub SKOK-u albo przekazem pocztowym.

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zwykły przelew z rachunku rodzica na rachunek dziecka. Historia operacji powinna umożliwiać ustalenie nadawcy, odbiorcy, kwoty i daty.

W tytule warto wpisać na przykład „Darowizna dla Anny Kowalskiej zgodnie z umową z 15 maja 2026 r.”. Przepisy nie uzależniają zwolnienia wyłącznie od użycia słowa „darowizna”, ale precyzyjny tytuł ogranicza ryzyko pytań urzędu.

Pieniądze można później wykorzystać w dowolny sposób. Zwolnienie dla najbliższej rodziny nie wymaga przeznaczenia darowizny na mieszkanie, edukację, leczenie ani inny określony cel.

Darowizna w gotówce może pozbawić zwolnienia

Przekazanie dziecku banknotów do ręki, a następnie ich samodzielna wpłata na własny rachunek jest ryzykowne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że taka wpłata własna nie spełnia wymogu dokumentującego przekazanie pieniędzy przez darczyńcę na rzecz obdarowanego.

Umowa darowizny, pokwitowanie odbioru gotówki oraz późniejszy wyciąg z rachunku nie zastępują przelewu wykonanego przez rodzica. Dokumenty pokazują wprawdzie oświadczenia stron, ale bankowa wpłata własna nie potwierdza bezpośrednio źródła gotówki.

Jeżeli wartość wszystkich darowizn od danego rodzica nie przekracza 36 120 zł, sposób przekazania nie decyduje o podatku, ponieważ nie trzeba korzystać z dodatkowego zwolnienia wymagającego przelewu. Gotówkę nadal należy jednak uwzględnić przy obliczaniu limitu dla kolejnych darowizn.

Przy większej kwocie rodzic powinien wpłacić pieniądze bezpośrednio na rachunek dziecka albo wykonać przekaz pocztowy. Nie warto tworzyć problemu podatkowego tylko po to, aby ominąć zwykły przelew bankowy.

Czy potrzebna jest pisemna umowa darowizny?

Pisemna umowa nie jest konieczna, aby wykonana darowizna pieniężna była ważna. Jeżeli rodzic rzeczywiście przelał pieniądze, brak dokumentu podpisanego przed przelewem nie powoduje automatycznie nieważności czynności.

Mimo to przy większej kwocie warto sporządzić prostą umowę. Powinna wskazywać dane rodzica i dziecka, wartość darowizny, sposób przekazania, datę oraz ewentualny cel świadczenia.

Umowa pomaga ustalić, kto był darczyńcą, zwłaszcza gdy pieniądze wychodzą ze wspólnego rachunku małżonków. Ułatwia także wyjaśnienie błędnego tytułu przelewu i potwierdza, że wpłata nie była pożyczką, zwrotem długu ani zapłatą za usługę.

Dokument nie musi zostać sporządzony przez notariusza. Przy zwykłej darowiźnie pieniędzy wystarczy pisemna umowa podpisana przez strony, choć zachowanie formy notarialnej może być przydatne w nietypowych lub spornych sytuacjach.

Darowizna od obojga rodziców wymaga dwóch formularzy

Formularz SD-Z2 pozwala wskazać tylko jednego darczyńcę. Jeżeli pieniądze przekazują wspólnie matka i ojciec, należy złożyć osobne zgłoszenie dla każdego z nich.

Na pierwszym formularzu podaje się dane matki i wartość przypadającej na nią darowizny. Na drugim wpisuje się dane ojca oraz jego część kwoty.

Jeżeli rodzice pozostają we wspólności majątkowej, wykonali jeden przelew ze wspólnego rachunku i nie określili innych proporcji, można przyjąć, że każde z nich podarowało połowę całej sumy. Przy przelewie wynoszącym 100 000 zł na każdym formularzu zostanie więc wykazana wartość 50 000 zł.

W polu dotyczącym udziału w środkach każde zgłoszenie może wskazywać udział 1/1 w kwocie przypisanej do danego rodzica. Nie trzeba wpisywać udziału 1/2, skoro na formularzu wykazywane jest już tylko 50 000 zł otrzymane w całości od konkretnego darczyńcy.

Jeden rodzic jako darczyńca ze wspólnego rachunku

Sam fakt wykonania przelewu ze wspólnego rachunku rodziców nie zawsze oznacza, że oboje są darczyńcami. Decydujące znaczenie mają ich oświadczenia i treść umowy.

Jeżeli umowa jednoznacznie wskazuje, że całą kwotę daruje matka, a ojciec jedynie wyraża wymaganą zgodę na rozporządzenie majątkiem wspólnym, zgłoszenie może dotyczyć tylko matki. Trzeba jednak zadbać, aby dokumenty nie pozostawiały wątpliwości co do zamiaru stron.

Gdy umowa wskazuje oboje rodziców jako darczyńców, należy przygotować dwa zgłoszenia. Najprostsze rozwiązanie to wykonanie dwóch osobnych przelewów, po jednym z rachunku każdego rodzica, lecz nie jest to konieczne, jeżeli wspólny przelew i umowa pozwalają określić podział darowizny.

Kilka przelewów w ramach jednej darowizny

Rodzice mogą przekazywać pieniądze w częściach. Jeżeli umowa przewiduje trzy przelewy po 20 000 zł, każda część jest otrzymywana w innym dniu i dla każdej osobno biegnie sześciomiesięczny termin.

Aktualne wyjaśnienia Ministerstwa Finansów wskazują, że każdą część należy zgłosić odrębnie. Nie powinno się czekać na ostatnią ratę i liczyć sześciu miesięcy dopiero od jej otrzymania.

Jeżeli pierwsze 20 000 zł wpłynęło w styczniu, kolejne 20 000 zł w marcu, a ostatnie w maju, termin dla pierwszej transzy rozpoczyna się w styczniu. Majowy przelew nie przedłuża czasu na zgłoszenie wcześniejszych pieniędzy.

Wartość kolejnych rat sumuje się przy sprawdzaniu limitu 36 120 zł. Pierwsza transza może nie wymagać formularza, ale następna może spowodować przekroczenie kwoty wolnej.

Jak wypełnić początek formularza SD-Z2?

W pierwszym polu należy wpisać PESEL obdarowanego. NIP będzie właściwy tylko wtedy, gdy osoba składająca zgłoszenie posługuje się nim jako identyfikatorem podatkowym.

W polu dotyczącym daty nabycia trzeba podać dzień otrzymania środków. Przy wykonanej darowiźnie pieniężnej data powstania obowiązku podatkowego będzie najczęściej taka sama.

W części A wskazuje się urząd skarbowy oraz zaznacza cel złożenia formularza. Przy pierwszym zgłoszeniu wybiera się „złożenie zgłoszenia”, natomiast „korekta zgłoszenia” służy do poprawienia wcześniej przekazanych danych.

Część B zawiera dane dziecka otrzymującego pieniądze oraz jego aktualny adres zamieszkania. Należy podać własne dane, a nie informacje rodzica składającego przelew.

Jak wpisać dane rodzica?

Dane darczyńcy podaje się w części C. Trzeba wpisać PESEL albo NIP rodzica, nazwisko, imię, datę urodzenia i adres.

Przy darowiźnie od obojga rodziców na każdym formularzu znajduje się tylko jedna osoba. Pierwsze SD-Z2 zawiera dane matki, a drugie dane ojca.

W części D dotyczącej tytułu nabycia należy zaznaczyć „darowizna”. Nie należy wybierać dziedziczenia, polecenia darczyńcy ani nieodpłatnej renty, jeżeli chodzi o jednorazowe przekazanie pieniędzy bez dodatkowych warunków.

Jaki dokument zaznaczyć w formularzu?

Jeżeli rodzic i dziecko sporządzili pisemną umowę darowizny, w części F można wskazać „umowa”. Data i wartość powinny odpowiadać informacjom znajdującym się w pozostałych dokumentach.

Gdy odrębna umowa nie została spisana, wykonana darowizna nadal może być ważna. Potwierdzeniem jej otrzymania jest przelew bankowy. W formularzu można wskazać inny dokument oraz opisać potwierdzenie przelewu w uwagach.

W razie nietypowej sytuacji bezpieczniej dołączyć krótkie oświadczenie stron wyjaśniające charakter operacji niż wybierać przypadkowy dokument niezwiązany z darowizną.

Jak wykazać pieniądze w części G?

W części dotyczącej nabytych rzeczy i praw należy odnaleźć pozycję „Środki pieniężne”. Dla zwykłej darowizny od jednego rodzica wpisuje się udział 1/1.

W polu dotyczącym miejsca, z którego nabywane są środki, można podać nazwę banku prowadzącego rachunek wykorzystany do przelewu. W kolejnym polu wpisuje się wartość pieniędzy w złotych.

Jeżeli dziecko otrzymało od matki 80 000 zł, wpisuje 80 000 zł. Nie należy podawać kwoty pomniejszonej o limit 36 120 zł, ponieważ formularz wykazuje wartość rzeczywiście otrzymanego majątku, a nie podstawę opodatkowania.

Przy darowiźnie od obojga rodziców wynoszącej łącznie 100 000 zł na każdym formularzu można wykazać 50 000 zł, jeżeli rodzice podarowali równe części.

Jaki stopień pokrewieństwa zaznaczyć?

Formularz pyta o stosunek osoby otrzymującej majątek do darczyńcy. Dziecko jest zstępnym rodzica, dlatego powinno zaznaczyć pole „zstępny”.

Częstym błędem jest wybranie pola „wstępny” z tego powodu, że darczyńca jest rodzicem. Formularz nie pyta jednak, kim rodzic jest dla dziecka, lecz kim obdarowany jest wobec rodzica.

Wstępnym byłby rodzic otrzymujący darowiznę od własnego dziecka. Zstępnymi są dzieci, wnuki, prawnuki i kolejne pokolenia.

Jak wskazać sposób przekazania pieniędzy?

W części I należy zaznaczyć sposób przekazania środków. Przy zwykłym przelewie na konto dziecka wybiera się „rachunek bankowy”.

Formularz przewiduje również rachunek w SKOK-u, rachunek płatniczy prowadzony przez inny podmiot oraz przekaz pocztowy. Należy wybrać rozwiązanie zgodne z rzeczywistym przebiegiem transakcji.

Jeżeli pieniądze zostały przekazane w gotówce, nie można zaznaczyć rachunku bankowego tylko dlatego, że dziecko później samodzielnie wpłaciło banknoty na konto. Dokument musi odzwierciedlać prawdziwy sposób wykonania darowizny.

Do którego urzędu skarbowego wysłać SD-Z2?

Przy darowiźnie samych pieniędzy zgłoszenie składa się do urzędu właściwego według miejsca zamieszkania dziecka w dniu powstania obowiązku podatkowego.

Nie kieruje się formularza do urzędu właściwego dla rodziców tylko dlatego, że to z ich rachunku pochodził przelew. Znaczenie ma miejsce zamieszkania obdarowanego.

Jeżeli przedmiotem jednej darowizny jest także nieruchomość albo prawo związane z nieruchomością, właściwość urzędu może zależeć od jej położenia. Sam przelew pieniężny nie powoduje takiego wyjątku.

Jak złożyć SD-Z2 przez internet?

Aktualnym formularzem jest SD-Z2 w wersji 6. Można wypełnić go w e-Urzędzie Skarbowym po zalogowaniu profilem zaufanym, bankowością elektroniczną, aplikacją mObywatel albo inną dostępną metodą identyfikacji.

Formularz można również wysłać przez system elektronicznych deklaracji. Dokument podpisuje się danymi autoryzującymi, kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo metodą dostępną w wybranej usłudze.

Po wysłaniu należy pobrać i zachować Urzędowe Poświadczenie Odbioru. Sam ekran informujący o rozpoczęciu wysyłki nie zawsze oznacza, że dokument został prawidłowo przyjęty.

SD-Z2 można także złożyć papierowo w urzędzie albo wysłać listem. W przypadku przesyłki pocztowej warto zachować potwierdzenie nadania.

Czy trzeba dołączać umowę i potwierdzenie przelewu?

Do samego formularza nie ma obowiązku dołączania dokumentów. Urząd może jednak poprosić o umowę darowizny, historię rachunku, potwierdzenie przelewu oraz dokumenty pokazujące stopień pokrewieństwa.

Potwierdzenie należy przechowywać niezależnie od tego, czy zostało przesłane razem ze zgłoszeniem. Powinno umożliwiać identyfikację rachunku nadawcy i odbiorcy, daty oraz kwoty.

Przy darowiźnie od obojga rodziców wykonanej ze wspólnego rachunku warto dołączyć albo zachować umowę wskazującą, że każde z nich przekazuje połowę pieniędzy. W polu uwag można krótko opisać wspólny przelew i podział kwoty między dwa formularze.

Przelew z błędnym tytułem

Brak słowa „darowizna” w tytule przelewu nie musi automatycznie pozbawiać zwolnienia. O charakterze czynności decydują zgodne oświadczenia stron i rzeczywisty przepływ pieniędzy.

Problem może zostać wyjaśniony umową darowizny oraz wspólnym oświadczeniem rodzica i dziecka. Powinno ono wskazywać datę, kwotę, rachunki oraz przyczynę błędnego opisu.

Nie oznacza to, że tytuł operacji jest bez znaczenia. Zapis „zwrot pożyczki”, „zapłata za samochód” albo „wynagrodzenie” może wywołać pytania urzędu i wymagać dodatkowych dowodów.

Najlepiej wpisać prawidłowy tytuł już podczas wykonywania przelewu. Przed zatwierdzeniem większej płatności warto także dokładnie sprawdzić rachunek odbiorcy, podobnie jak przy opisanym wcześniej pomyłkowym przelewie BLIK.

Czy rodzic może przelać darowiznę bezpośrednio deweloperowi?

Przekazanie pieniędzy bezpośrednio na konto sprzedawcy mieszkania, salonu samochodowego albo innego wierzyciela dziecka może spowodować utratę zwolnienia. Aktualne stanowisko organów podatkowych jest restrykcyjne i opiera się na wymaganiu wpływu środków na rachunek obdarowanego.

Wyjątek może dotyczyć rachunku lub subkonta dewelopera wyodrębnionego dla konkretnego dziecka. W takiej sytuacji można argumentować, że środki zostały przekazane na rachunek przypisany obdarowanemu, ale trzeba posiadać dokumenty potwierdzające jego konstrukcję.

Najbezpieczniejsza kolejność jest prosta: rodzic przelewa darowiznę na rachunek dziecka, a dziecko wykonuje osobną płatność na rzecz sprzedawcy lub dewelopera. Pozwala to jednoznacznie udokumentować zarówno darowiznę, jak i późniejsze wykorzystanie pieniędzy.

Przy dużej kwocie kierowanej bezpośrednio do osoby trzeciej warto uzyskać indywidualną interpretację podatkową przed wykonaniem przelewu, a nie dopiero po zakwestionowaniu zwolnienia.

Przykład darowizny 100 000 zł od ojca

Ojciec przekazał córce 100 000 zł jednym przelewem na jej rachunek. W tytule wskazał, że jest to darowizna zgodnie z podpisaną wcześniej umową.

Córka składa jedno SD-Z2. Wpisuje dane ojca jako darczyńcy, zaznacza tytuł „darowizna”, wykazuje środki pieniężne o wartości 100 000 zł, udział 1/1 oraz relację „zstępny”.

Formularz trzeba wysłać w ciągu sześciu miesięcy od otrzymania pieniędzy. Po prawidłowym zgłoszeniu cała kwota korzysta ze zwolnienia, a nie tylko część przekraczająca 36 120 zł.

Przykład darowizny 120 000 zł od obojga rodziców

Matka i ojciec przekazali synowi 120 000 zł ze wspólnego rachunku. Z umowy wynika, że każde z nich daruje po 60 000 zł.

Syn powinien złożyć dwa formularze SD-Z2. Pierwszy będzie dotyczyć darowizny 60 000 zł od matki, a drugi tej samej kwoty od ojca.

Na każdym zgłoszeniu wpisuje udział 1/1 w kwocie otrzymanej od konkretnego rodzica. W uwagach może wskazać, że środki zostały przekazane jednym przelewem ze wspólnego rachunku rodziców, a całkowita kwota została podzielona zgodnie z umową.

Co zrobić po przekroczeniu sześciu miesięcy?

Spóźnienie może oznaczać utratę pełnego zwolnienia. Darowizna jest wtedy rozliczana według zasad pierwszej grupy podatkowej, z uwzględnieniem kwoty wolnej wynoszącej 36 120 zł.

Od 7 stycznia 2026 roku możliwe jest przywrócenie terminu na złożenie SD-Z2, jeżeli obdarowany uprawdopodobni, że opóźnienie nastąpiło bez jego winy. Powodem może być na przykład ciężka choroba, która rzeczywiście uniemożliwiała dopełnienie formalności.

Wniosek trzeba złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny opóźnienia. Razem z nim należy przekazać brakujący formularz SD-Z2. Zwykłe zapomnienie albo błędne przekonanie, że rodzina zawsze jest zwolniona bez zgłoszenia, może nie wystarczyć.

Nowe rozwiązanie obejmuje nabycia dokonane od 7 stycznia 2026 roku oraz niektóre wcześniejsze darowizny, dla których sześciomiesięczny termin nie upłynął przed tą datą.

Co się dzieje, gdy zwolnienie zostanie utracone?

Jeżeli nie można zastosować pełnego zwolnienia, obdarowany powinien złożyć SD-3. Urząd obliczy podatek od nadwyżki ponad kwotę wolną według skali pierwszej grupy podatkowej.

Nie wpłaca się podatku równocześnie z formularzem. Należność trzeba zapłacić po otrzymaniu decyzji urzędu skarbowego, zasadniczo w ciągu 14 dni od jej doręczenia.

Szczególnie dotkliwe skutki mogą pojawić się, gdy niezgłoszona darowizna zostanie ujawniona dopiero podczas kontroli albo czynności sprawdzających, a podatnik powoła się na jej otrzymanie. W określonych warunkach stosowana jest wtedy sankcyjna stawka 20 procent.

Darowizna czy pożyczka od rodziców?

Darowizna powoduje trwałe i nieodpłatne przysporzenie. Dziecko nie ma obowiązku zwracania pieniędzy rodzicowi.

Pożyczka zakłada zwrot otrzymanej kwoty, nawet jeżeli jest nieoprocentowana. Podlega innym przepisom i może wiązać się ze zgłoszeniem PCC-3, choć pożyczki w najbliższej rodzinie także mogą korzystać ze szczególnych zwolnień.

Nie należy nazywać przelewu darowizną tylko po to, aby uniknąć formalności, jeżeli strony rzeczywiście uzgodniły późniejszy zwrot. Historia spłat, wiadomości i zachowanie stron mogą pokazać, że była to pożyczka.

Jeżeli część pieniędzy ma zostać zwrócona, a część pozostaje własnością dziecka, najlepiej sporządzić dwa odrębne dokumenty i wykonać odpowiednio opisane przelewy.

Czy darowizna jest lepsza niż pozostawienie pieniędzy w spadku?

Darowizna pozwala przekazać środki za życia rodzica i może pomóc dziecku w zakupie mieszkania, spłacie kredytu lub rozpoczęciu działalności. Rodzic traci jednak własność pieniędzy od chwili wykonania darowizny.

Spadek przechodzi na uprawnione osoby dopiero po śmierci właściciela i może zostać podzielony między kilku spadkobierców. Inne są także daty powstania obowiązków podatkowych i sposób uzyskania pieniędzy z banku.

Zasady rozliczenia dziedziczonych środków opisuje poradnik Podatek od pieniędzy otrzymanych w spadku – kiedy trzeba go zapłacić?. Najbliższa rodzina również może korzystać tam z pełnego zwolnienia, ale sześciomiesięczny termin jest liczony od formalnego potwierdzenia dziedziczenia, a nie od przelewu.

Jakie dokumenty warto zachować?

Umowę, potwierdzenie przelewu i UPO należy przechowywać razem. Przy darowiźnie od obojga rodziców warto zachować także dokument pokazujący, jak całkowita kwota została podzielona między darczyńców.

Historia rachunku powinna być dostępna nawet po zmianie banku lub zamknięciu konta. Przed likwidacją rachunku dobrze pobrać potwierdzenia w trwałym formacie i zapisać je w bezpiecznym miejscu.

Dokumenty mogą być potrzebne nie tylko podczas kontroli. Bank, notariusz albo urząd mogą zapytać o źródło środków wykorzystanych na zakup nieruchomości, spłatę kredytu lub inną dużą transakcję.